دستگاه جور عباسى در اين باره معمول مى گرديد و در طى كتاب با نمونه هائى از آن سخت‌گيريها و كنترل ها مواجه شديم پس نماز به چه كيفيت بوده است ؟ در رفع اين شبهه نخست لازم است كه به قرائن حال و اوضاع آن محيط توجه داشت سپس به پاسخ تحليلى آن رسيد . علامه مجلسى ( 1 ) و ديگران نقل كرده اند كه رحلت امام حسن عسكرى در ( عليه السلام ) سال 260 هجرت به هنگام نماز بامدادى بوده است . امام در آن شبى كه صبح آن به دار بقا شتافتند ، نامه‌هاى متعددى به اهل مدينه نوشتند و بوسيلهء خدمتگزار خود فرستادند در حضور امام جز چند نفر كس ديگرى نبود و آنان عبارت بودند از : 1 . كنيز مخصوص خود به نام " صيقل " . 2 . خدمتگزار مخصوص به نام " عقيد " . 3 . شخصيت عالى مقامى كه مردم از وجود او آگاهى و اطلاع نداشتند . ( حضرت صاحب الامر ( عج ) ) . كنيز امام مى گويد : " دواى مخصوص امام را آوردم تا ميل كند فرمودند نخست آب بياور كه وضو بسازم آب آماده شد امام دستمالى روى دامن خود گسترد و وضو ساخت و نماز صبح را اداء كرد . دواى مخصوص خود را به دست گرفت تا ميل كند از شدت بيمارى دست مباركش مى لرزيد و كاسه بر لب مباركش برمىخورد و طاقت نگهدارى آن را نداشت ، من كاسه را به دست گرفتم تا كمكى كرده باشم . اتفاقا در همان لحظه ، روح پاكش به عالم قدس و ملكوت پرواز كرده بود . گفتار محدث قمى ( قدس سره ) بيمارى حضرت از اول ماه ربيع الأول آغاز گرديد تا صبح جمعه هشتم آن ماه ادامه داشت تا اينكه در بامداد آن روز ، به دار بقا شتافتند و در همان خانه اى كه پدر بزرگوارش در آنجا به خاك سپرده شده بود مدفون گرديدند . جعفر برادر آن حضرت اموال و دارايى ظاهرى او را تصرف كردند و در حبس و زندانى ساختن كنيز و همسر و خدمتگزاران

--> 1 . جلاء العيون ص 579 .